کلان­شهر تهران با توجه به جمعیت، مساحت جغرافیایی و معضلاتی که با آن درگیر است مانند ترافیک، آلودگی­ها و غیره در شرایطی به سر می­برد که هرگونه رخداد نامناسب در مدیریت شهری می­تواند پیامد­های متعددی را به دنبال داشته باشد. در چنین شرایطی هر سامانه جدیدی باید با تمام ملاحظات و جوانب آن سنجیده و به صورت کامل طراحی و پیاده سازی شود.

یکی از سیاست هایی که شهرداری تهران در سالهای اخیر در دستور کار خود قرار داده، استفاده از فضاهای زیرسطحی است. مزایای استفاده از فضاهای زیرسطحی مواردی همچون کاهش تراکم در محیط شهری، ایجاد فرصت­هایی جهت جبران کمبود فضا در سطح زمین، امکان افزایش سرانه های شهری در سطح، ایجاد ظرفیتی جدید برای توسعه حیاط اجتماعی شهر و ارتقای کیفیت زیبا شناختی در فضاهای شهری است. اگر به ساخت تونل‌ها برای استفاده از فضاهای زیرسطحی به عنوان یک سیستم نگاه شود، یکی از مهمترین اجزای این سیستم، برنامه­ی مدیریت ریسک است که باید به صورت همزمان و در تمام مراحل طراحی، اجرا و بهره­برداری از این تونل­ها وجود داشته و به اجرا گذاشته شود.

از آنجا که در منابع و مراجع ملی و بین­ المللی، مدرکی که تمام جوانب مدیریت ریسک را به خوبی در نظر گرفته و پوشش دهد و از طرفی متناسب با شرایط ایران بتواند مورد استفاده قرار گیرد در حال حاضر در دسترس نیست، لذا انجام این پژوهش با هدف ارائه­ی الگویی برای شناخت، ارزیابی و مدیریت خطرات (ریسک‌ها) در تونل­های ترافیکی (ماشین‌رو) شهر تهران در دستور کار مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهرداری تهران قرار گرفته است. منظور از مدیریت، مجموعه کامل فرآیند­های مرتبط با ریسک شامل شناسایی، ارزیابی، ارائه برنامه واکنش به ریسک و کنترل خواهد بود. همچنین از آنجا که ریسک به جنبه ­های منفی ( تهدید­ها یا مخاطرات) و مثبت (‌فرصت­ها) به طور توام توجه می­کند، این نکته لازم به ذکر است که در این پژوهش تنها به جنبه­ های منفی که همان تهدید­ها یا مخاطرات هستند توجه شده است.

اهداف پژوهش را می­توان در سطوح مختلف توصیف کرد. به عبارت دیگر اهداف اصلی و سطح اول پژوهش، نیازی است که در حال حاضر توسط کارفرما احساس شده و به دنبال پاسخ دهی به آن است. این اهداف را درباره ­ی تونل­های ترافیکی شهر تهران به شرح زیر در نظر گرفته شده است:

• کاهش خسارات جانی و مالی ناشی از وقوع بحران
• کاهش هزینه چرخه عمر پروژه (Life Cycle Cost-LCC)
• افزایش اعتبار فنی، بازده اقتصادی و مقبولیت اجتماعی طرح‌ها
• افزایش پایداری(Sustainability)

همچنین می­توان هدف سطح پایین­تر را که در واقع مسیر دستیابی به اهداف اصلی است را به این صورت تعریف نمود.

• مدیریت ریسک­های منفی (مخاطرات) در مراحل طراحی، اجرا و بهره­برداری تونل­های ترافیکی شهر تهران

که در واقع در سطح 3 می­توان به این ترتیب تعریف نمود:

1. فرآیند مرحله شناخت ریسک­های منفی
2. فرآیند مرحله ارزیابی ریسک­ها ( ارزیابی کمی و کیفی)
3. فرآیند مرحله برنامه واکنش به ریسک
4. فرآیند مرحله کنترل وضعیت مدیریت ریسک

و در سطح پایین­تر می­توان اهداف زیر را در نظر گرفت که در واقع همان اقدامات اجرایی اصلی این پژوهش خواهند بود:

-  تهیه دستورالعمل مدیریت ریسک

-    مطالعه موردی و پیاده ­سازی دستورالعمل در یک پروژه­ی واقعی